Wędkarstwo

Ryby

Rzeka Biebrza, meandrująca wśród rozległych bagien, ze względu na swe unikatowe walory krajobrazowe tworzy rzadko spotykane, doskonałe warunki do rozwoju ichtiofauny. W ogromie bogactwa, czystości wód i składu gatunkowego (stwierdzono tu aż 36 gatunków ryb, w tym 28 gatunków występujących powszechnie), Biebrza otrzymuje miano wędkarskiego "eldorado". W Biebrzy i jej dopływach dominują takie gatunki jak: okoń, płoć, szczupak, wzdrega, mietus, krąp, ukleja, kleń, jaź i lin.

Okoń

  • Występowanie: stawy i wyrobiska, jeziora, zb. zaporowe, rzeki górskie, rzeki średnie nizinne, rzeki wielkie nizinne, płytkie wody przybrzeżne Bałtyku.
  • Morfologia: okoń ma ciało wyraźnie wygrzbiecone i pokrywają je drobne, ostre łuski, zachodzące na siebie dachówkowato i bardzo głęboko osadzone w kieszeniach skórnych. Maleńkie ząbki na ich zewnętrznej stronie nadają jego ciału charakterystyczną szorstkość w dotyku. Kości pokrywy skrzelowej posiadają ostry kolec, którym możemy boleśnie się ukłuć. Grzbiet okonia jest najczęściej ciemnoturkusowy, boki zielonożółte, układa się na nich prostopadle od pięciu do dziewięciu charakterystycznych ciemnych smug.
  • Żerowanie: narybek początkowo odżywia się planktonem, później organizmami bezkręgowymi, a w momencie gdy najbardziej żarłoczne osobniki w stadzie młodych okoni, żyjących w trudnych warunkach, osiągają odpowiednie rozmiary (10-15cm), natychmiast zaczynają odżywiać się mniejszymi od siebie rybami. Nie gardzą przy tym przedstawicielami własnego gatunku. Jeżeli w danym zbiorniku występują już cierniki, to wtedy one stanowią główną zdobycz młodych drapieżców. Niektóre okonie, mające dziesięć do dwunastu centymetrów długości, są już prawdziwymi rybami drapieżnymi. Z drugiej jednak strony ciągle jeszcze potrafią zaspokajać głód, ryjąc w mule lub zawzięcie polując na ośliczki.
  • Rozmnażanie: dojrzałość płciową okoń osiąga w trzecim roku życia. W kwietniu i maju, gdy woda osiągnie temperaturę około 6°C, samica składa około trzydziestu tysięcy ziaren ikry, która układa się na podwodnej roślinności w formie charakterystycznych, długich na 2 metry taśm. Ikra okoni składana jest w płytkich i przeważnie silnie zarośniętych miejscach. Podczas upalnych miesięcy letnich, gdy stada okoni osiągają dojrzałość płciową, zaczynają przystępować do tarła. Świeżo wykluty narybek już w pierwszym roku swojego życia może osiągnąć długość 6, a nawet 8 centymetrów. Jeżeli rok po roku następują po sobie upalne lata, to wkrótce liczebność populacji tych ryb staje się tak wielka, że dla wielu z nich zaczyna brakować pożywienia. Cały dostępny pokarm naturalny błyskawicznie znika w milionach pysków wiecznie głodnych garbusów wielkości dłoni. W tym właśnie momencie niektóre okonie zaczynają odczuwać nieodpartą chęć kanibalizmu i przestawiają się na pokarm złożony wyłącznie z osobników własnego gatunku. Z punktu widzenia psychiki człowieka jest to odrażający proceder, jednak matka natura wie co robi. Dzięki kanibalizmowi, rozrośnięta populacja okoni szybko przerzedza się. Równowaga zostaje zachowana.
  • Okoń okres ochronny: nie ma
  • Okoń dobowy limit połowu: nie ma
  • Okoń rekord Polski: 2,65 kg (Wiadomości Wędkarskie), 55 cm - 2005 r. (Wędkarski Świat)

Płoć

  • Występowanie: stawy, wyrobiska, jeziora, zb. zaporowe, rzeki średnio nizinne oraz wielkie nizinne.
  • Morfologia: płoć ma ciało mniej lub bardziej wygrzbiecone i ścieśnione w płaszczyznach bocznych. Brzuch jest lekko zaokrąglony na odcinku pomiędzy płetwami brzusznymi, a płetwą odbytową. Początek Najbardziej charakterystycznym znakiem płoci są czerwonawe oczy. Pysk jest wąski, ustawiony prawie w poziomie. Ubarwienie ryby od ciemnozielonego do zielononiebieskiego (grzbiet), boki są srebrzyste z żółtawym połyskiem, z kolei płetwy piersiowe, brzuszne i odbytowa - czerwonawe.
  • Żerowanie: płoć żywi się zarówno pokarmem roślinnym, głównie planktonem, jak i zwierzęcym, drobnym zwierzętami wodnymi, np. chruścikami znalezionymi wśród wodnej roślinności, ślimakami, a także małżami.
  • Rozmnażanie: samice osiągają dojrzałość płciową w 3-4 roku życia, samce o rok wcześniej. Tarło trwa od kwietnia do maja, samica składa wówczas 4000 40 000 jaj w płyciznach porośniętych roślinnością wodną. Ikra składana jest na na różnym podłożu, najczęściej są to podwodne rośliny, stare liście i łodygi trzcin, czasami kamienie. Wylęg młodego narybku następuje po 12 dniach, natomiast po około 20 dniach wylęg napełnia pęcherz pławny i rozpoczyna normalne życie. Ciało pokrywa się łuską przy długości około 5 cm. Płoć rośnie bardzo wolno, długość 22 cm zyskuje dopiero w wieku 10 lat.
  • Płoć okres ochronny: nie ma
  • Płoć wymiar ochronny: nie ma
  • Płoć dobowy limit połowu: nie ma
  • Płoć rekord Polski: 2,2 kg (Wiadomości Wędkarskie), 45 cm - 2004 (Wędkarski Świat)

Szczupak

  • Występowanie: stawy i wyrobiska, jeziora, zb. zaporowe, rzeki średnie nizinne, rzeki wielkie nizinne.
  • Morfologia: szczupak kiedy płynie, wygląda jak "wodna strzała". Tułów wydłużony, mocno przewężony przed nasadą płetwy ogonowej, głowa z przodu spłaszczona, płetwa grzbietowa przesunięta w tył, aż nad płetwę odbytową. Szczupak ma ciało mało elastyczne, dlatego pływa i atakuje przeważnie w linii prostej, czasami szerokim łukiem. Być może przyczyną tego "usztywnienia" są silnie rozwinięte mięśnie tułowia, niezbędne jednak do przezwyciężenia dużej siły bezwładności ciała. Szczupak startuje przecież do ataku z miejsca i to w ułamku sekundy, napotyka więc od razu na duży opór wody.
  • Żerowanie: gdy szczupak osiąga długość około 20 mm i zjada pierwszą rybę, przechodzi zdecydowanie na ten pokarm. Szczupak najpierw żywi się larwami płoci, która właśnie w tym czasie odbywa tarło, a następnie larwami i narybkiem innych ryb karpiowatych, kolejno przystępujących do rozrodu. Gdy ma 4,5cm, ryby stanowią 50% jego menu, a gdy osiąga 5,5cm są pokarmem zasadniczym.
  • Rozmnażanie: tarło odbywa się na przybrzeżnych płyciznach, przeważnie na przełomie marca i kwietnia przy minimalnej temperaturze wody 2-5ºC. Wczesny, przypadający na surowe warunki okres tarła ma swoje głębokie uzasadnienie, gdyż: dorosłe szczupaki po tarle mogą się dokarmić łatwymi do upolowania tarlakami innych gatunków ryb, odbywających rozród w kilka tygodni później, mały narybek w szóstym tygodniu po wylęgu ma do dyspozycji bogatą bazę pokarmową w postaci wylęgu ryb karpiowatych.
  • Tarło odbywa się najczęściej w miejscach płytkich (0,6-1,2m), zacisznych, osłoniętych przed falowaniem, z wodną roślinnością. Samica składa ikrę w kilku porcjach podczas jednego dnia. Ikra szczupaka jest przezroczysta w kolorze bursztynowym, mało kleista i słabo przytwierdza się do podłoża. Ma średnicę około 2,5-2,7mm i wyraźną, pomarańczową plamkę żółtkową. Samice wytwarzają około 30-40 tyś. ziaren ikry na 1 kg masy swego ciała. Przy temperaturze około 8,5oC wylęg szczupaka następuje po 19 dniach od zapłodnienia. Larwy opadają na dno, by tam przyczepione do traw mogły wykształcić otwór gębowy, pokrywy skrzelowe i płetwy. Na całkowite ukształtowanie młodego szczupaka potrzeba około dwu tygodni, tyle trwa okres rozwoju larwalnego. Maleńkie, lecz całkiem już wykształcone rybki spływają wtedy z wodą z tarlisk i rozpoczynają samodzielne żerowanie, polując na skorupiaki planktonowe i larwy owadów.
  • Szczupak okres ochronny: od 1 stycznia do 30 kwietnia.
  • Szczupak wymiar ochronny: 45 cm *Okręg Katowicki PZW - 50 cm
  • Szczupak dobowy limit połowu: 3 szt.
  • Szczupak rekord Polski: 24,10 kg (Wiadomości Wędkarskie), 133 cm - 2003 r. (Wędkarski Świat)

Wzdręga

  • Występowanie: wzdręga występuje w Europie Zachodniej, Środkowej, północnych Włoszech i na Bałkanach. W Polsce można ją spotkać w jeziorach, rzekach wielkich nizinnych, gdzie preferuje spokojne wody o mulistym podłożu. Wzdręga jest rybą typowo stadną, która lubi przybrzeżną strefę porośniętą roślinnością.
  • Morfologia: wzdręga zewnętrzną budową przypomina płoć, charakterystyczną różnicą jest kolor płetw - jasnoczerwony. Ciało brzany jest wygrzbiecone i ścieśnione po bokach. Otwór gębowy jest wąski, skośnie skierowany ku górze. Grzbiet oraz wierzchnia część głowy są zielonoszare do zielonobrązowych, a boki jaśniejsze o mosiężnym połysku. Płetwy brzuszne, odbytowa i grzbietowa w charakterystycznym, mocnym, pomarańczowym do krwistoczerwonego odcieniu. U nasady w kolorze od brązowawego do szarego.
  • Żerowanie: młode osobniki żywią się planktonem, a po osiągnięciu długości około 7 cm zaczynają zjadać głównie roślinność wodną. Pokarmem wzdręgi są również małe organizmy zwierzęce, takie jak owady i ich larwy. W zbiornikach ubogich w wartościowy pokarm, wzdręgi polują także na drobny narybek innych ryb.
  • Wzdręga - limity, wymiary, okresy ochronne
  • Rozmnażanie: wzdręga ma tarło od maja do czerwca, samica składa wówczas 100-200 000 jaj, które następnie przylegają do roślin wodnych. Okres inkubacji trwa od 3 do 10 dni. Tarło odbywa się zwykle w okresie od kwietnia do maja (podobnie jak u płoci).
  • Wzdręga okres ochronny: brak
  • Wzdręga wymiar ochronny: 15 cm
  • Wzdręga dobowy limit połowu: brak
  • Wzdręga rekord Polski: 40 cm - 2004 r. (Wędkarski Świat)

Miętus

  • Występowanie: miętus to jedyny przedstawiciel rodziny dorszowatych w słodkich zbiornikach. Miętus zamieszkuje północną i środkową Europę, północną Azję oraz Amerykę Północną. Miętus preferuje czyste rzeki z wartkim nurtem i żwirowatym dnem. Można go spotkać także w zbiornikach zaporowych oraz głębokich jeziorach, jak Hańcza, gdzie ukrywa się przy dnie i miejscach, do których nie dociera światło dzienne.
  • Morfologia: silnie wyciągnięte, bardzo miękkie ciało o walcowatym kształcie. To, co wyróżnia miętusa, to pojedynczy wąs na środku brody oraz ustawienie płetw brzusznych przed piersiowymi. Głowa ryby jest szeroka i mocno spłaszczona z dużym otworem gębowym. Charakterystyczne jest ubarwienie ryby - brąz, oliwka i zieleń z wyraźnym, marmurkowym wzorem występuje na grzbiecie, z kolei boki są jaśniejsze - żółtawe, a brzuch białawy.
  • Żerowanie: młode osobniki miętusa odżywiają się robakami, larwami owadów, skorupiakami, drobnymi ślimakami i mięczaki. Pokarmem starszych osobników są ryby - jazgarz, kiełb, płoć i raki. Miętus uwielbia również ikrę.
  • Rozmnażanie: miętus odbywa tarło podczas zimy w temperaturze 2-4 0C. Zależnie od masy składa wtedy od 10 tys. do nawet 3 mln jaj, które dzięki dużej zawartości tłuszczu swobodnie unoszą się w wodzie. Co ważne, samice każdego roku składają ikrę w tych samych miejscach, czyli nad żwirowym lub piaszczystym podłożem. Czas inkubacji ikry jest zależny od temperatury wody i wynosi od 6 do 10 tygodni. Po tym czasie, młode larwy, mierzące zaledwie 3 mm prowadzą pelagiczny tryb życia w powierzchniowych warstwach wody. Strefę dna wybierają dopiero po osiągnięciu 6-7 mm długości. Jako 1-2-letnie ryby zdecydowaną część życia spędzają ukryte pod kamieniami.
  • Miętus wymiar ochronny: na rzece Odrze od ujścia rzeki Warty, do granic z wodami morskimi wynosi 30 cm, w pozostałych wodach 25 cm
  • Miętus okres ochronny: na wszystkich wodach z wyjątkiem strefy na Odrze od ujścia rzeki Warty do granic z wodami morskimi od 1 grudnia do końca lutego .
  • Miętus rekord Polski: 3.84 kg - 72 cm